...„класичната дефиниција за монодрама овозможува огромни варијации на темата.“

Што е тоа монодрама и како се оценува квалитетот на една постановка од овој вид? Интуитивно, може да се каже дека во ваквите претстави, клучна „непозната“ во равенката сцена + актер + публика е токму актерската игра како стожер на драмското дејство. Но, ако погледнеме повнимателно во нијансите помеѓу актерскиот потенцијал, начинот на кој се „освојува“ сцената и се интерактира со публиката, како и (не)потпирањето на сценографски и костимографски елементи за креирање ликови, јасно е дека класичната дефиниција за монодрама…

...„различни елементи од женското секојдневие во модерното доба, заедно градејќи една ненамерна, но слоевита целина која ги надминува географско-културолошките граници на трите држави од кои доаѓаат авторските тимови.“

Што значи да се биде жена во денешно време? Кои се основните координати кои ја дефинираат положбата од која таа постои и го искусува светот? Како една жена го пронаоѓа балансот помеѓу очекувањата од средината и сопствените потреби? Токму оваа „помеѓу“ состојба ја истражуваат три претстави од натпреварувачката програма на годинешното издание на Интернационалниот театарски фестивал на монодрама во Битола. „Вла Вла Влајленд Кабаре“, „Крик“ и „Сив свет“ адресираат различни елементи од женското секојдневие во модерното доба, заедно градејќи една…

„„Грета“ можеби е скромен, но е значаен обид да се прикаже еден театарски процес преку свеж, објективен и искрен пристап.“

Театарската магија што се случува на сцената е единствена и неповторлива. По нејзиното завршување, публиката задоволно ракоплеска, актерите добиваат овации, завесата се спушта и столчињата полека се празнат. Гледачите обично си заминуваат со впечатоци од она што се одиграло пред нив, несвесни за целиот процес што се одвивал зад кулисите. Претставата „Грета“ во продукција на независниот театар „Златен Елец“ открива дел токму од тој невидлив театарски свет на деноноќни проби, незгодни театарџии, длабоки фрустрации, но и бескрајна љубов кон оваа…

„Едноставно, ако не сте спремни да им погледнете и на театарот и на најтешката театарска професија и уметност директно во очи, тогаш не ја гледајте оваа претстава.“

(За претставата „ГЛУМиЦИ“ на колективот „Артопија“, изведена во МКЦ на30.3.2022г., како колективно авторство, дизајн на сценски простор Ненад Тонкин,авторска музика на Дино Имери) Пречекани од гласот на актерката Слободанка Чичевска од Велес, што го раскажува својот животопис, отворајќи ги сите добри и лоши страни на актерството, женскоста, мајчинството и работата во сите (не)возможни услови, влеговме во Дансинг салата на МКЦ, во неформално структурираниот простор, на кој се сместени и актерите и актерките на оваа мошне интригантна, вознемирувачка, силноекспресивна и моќна…

„Најлоша е рамнодушноста, која полека станува секојдневје“, пишува во описот, а „Уметноста е ормар“ како да го постигнува токму тоа – ги остава гледачите рамнодушни, без да ги искритикува. "

Една старица се потпира на прозорецот и од преголема љубопитност, премногу се навалува, паѓа на земја и се распарчува. Друга старица се потпира на прозорецот за да види што ѝ се случило на првата – и таа паѓа и се соочува со истата судбина. Потоа и трета, четврта, петта, шеста... низа што завршува само зашто на раскажувачот на приказната му здосадува да ги гледа, па решава да оди на пазар.   Јасно е дека станува збор за свет поинаков од реалниот.…

„Претставата „History of the motherfuckers“ на Народниот театар од Битола го продолжува, засилува и најдиректно освестува нивниот концепт за театарот - место во кое треба гласно да се говори против сѐ тоа што го обесправува општеството“.

(Кон претставата „History of the motherfuckers“, Ведрана Божиновиќ според „Кориолан“ на Вилијам Шекспир, режија на Андраш Урбан, продукција на Народен театар – Битола, изведена на Фестивалот МОТ, 19.11.2021) Знаете ли која му била омилената драма од Шекспир на Хитлер? - прашува актерката Сандра Грибовска во една од сцените на претставата и одговорот директно го кажува Кориолан! И тука е сѐ јасно.  Има подобар почеток на рецензија за една толку моќна претстава, меѓутоа, мене ми остана во глава овој факт, кој…

„Тоа што Ѓорѓи ни понуди на крајот на претставата да направиме муабет од половина час е исто така за пофалба, затоа што театарот не може да постои без публиката, а на театарските уметници им е повеќе од потребен контактот со публиката во овие пандемиски времиња“

(кон претставата „Последната лента на Крап“ од Семјуел Бекет, во изведба, режија и продукција на Ѓорѓи Јолевски, извршен продуцент Никола Кимовски, драматург и преведувач Владимир Јанчовски, копродукција на МНТ и „Перипетија продукција“) Еден човек што игра и еден што го гледа се доволни да направат театар, велеше големиот театарски маг Питер Брук, на почетокот од својата, денес, култна книга „Празен простор“. Еден човек што игра и во играта го внесува сето свое знаење, сета своја љубов кон театарот, сето свое…

„Кога станува збор за перформанси со поголем број учесници – сите изведувачи се вклучени во самото дејство (и неговата подготовка) и активно делуваат симултано и синхроницитетно, што е очигледно и во оваа изведба.“

(кон перформансот „Драга Републико“ на авторите Филип Јовановски, Кристина Леловац, Ивана Васева и Викторија Илиоска, изведен во објектот на Централна пошта) Перформансот по дефиниција треба да ве (ис)провоцира, да ве стави во дадена ситуација, да ви постави прашања, да ви се обрати директно и да ве предизвика да делувате. Перформансот Драга Републико го прави тоа. И тука може да завршиме или може да почнеме со оваа рецензија на настанот. Во време кога скоро целата светска јавност се обидува да го…

...„моќта е во емоцијата што ликовите ја предизвикуваат. А овде ги има многу и се комплексни и силни!“

(кон премиерата на „Вистински запад“ од Сем Шепард, режија на Борис Василески, МКЦ – Скопје) Сем Шепард е најзначајниот модернистички американски драмски писател (и не само тоа и режисер и актер и музичар! Авторот на она што денес се нарекува Офф-Офф Бродвеј во американскиот театар). Вистински запад е една од најмоќните драми напишани воопшто, затоа што на мошне едноставен начин го покажува конфликтот помеѓу двајца браќа (а обично, како што нѐ учеше Аристотел, трагедијата е секогаш најсилна во рамките на…

...„Иако ова дело се придржува до класичната форма на една театарска претстава, сепак, не се плаши да ги поместува границите и да си игра со различни мултимедијални елементи.“

Лајкови, следбеници, инста-приказни, влогови, инфлуенсери – живееме во време кога дигитализацијата почнува да зазема сѐ поголеми размери и тоа резултира со создавање нов, инста-свет, различен од реалниот. А тој инста-свет има моќ најпрво да те заинтригира, потоа да те вовлече, за на крај целосно да те обземе. Опседнатоста со постојаното „скролање“ и ѕверење во малиот екран колку и да причинува задоволство, прашање на време е кога ќе премине во измачување. И тоа е измачување што свесно си го причинуваме самите…