"Оваа приказна за животот за време на овие немири, пријателството и силната желба да се одбрани татковината е еден голем доказ дека војната нема граници, ниту пак правила и секој ја игра играта на свој сопствен начин."

„1917“- Воена драма, 10 јануари 2020 Лондон Режија: Сем Мендес   Сценарио: Сем Мендес и Кристи Вилсон  Кинематографија: Роџер Дикенс Актери: Чарлс-Дин Чампан, Џорџ Мекеј, Даниел Мејс, Пип Картер, Енди Аполо, Колин Фирт, Паул Тинто, Бенедикт Камбербеч, Ричард Мејден... Сем Мендес преку својот нов филмски бисер нè навраќа во далечната 1917, на фронтот на Велика Британија и Германија, каде веќе се наближува крајот на Големата војна. Оваа приказна за животот за време на овие немири, пријателството и силната желба да се одбрани татковината е еден голем доказ дека војната нема граници, ниту пак правила и секој ја игра играта на свој сопствен начин. „1917“ уште од својата прва проекција ги облагороди срцата на гледачите, со што ги покажа своите квалитети кои одново беа потврдени со тоа што филмот се здоби и закити со безброј награди и номинации, од кои точно десет се номинации за Оскар, вклучувајќи ја и номинацијата за најдобар филм.  Комплексниот начин на снимањето на кадрите е важен елемент, кој придонесува во тоа овој филм да отскокне со својата уникатност во стилот на управување со камерата и доловувањето на перспективата. Направена е илузија при монтажата со цел во очите на публиката транзициите од една сцена во друга да бидат целосно незабележливи, со што се добива ефект, како камерата никогаш да не престанува со снимањето, следејќи ги ликовите. Покрај управувањето со камерата, визуелните и звучните ефекти се од голем придонес за начинот на интерпретација на ваквите специфични воени филмови, каде секоја воздишка, секое движење, секој чекор на протагонистите треба да е почувствуван од публиката, бидејќи овие елементи се тунелот кој го поврзува гледачот со новосоздадениот свет.  Во овој случај протагонистите се двајца војници во чии раце се ставени животите на илјадници нивни соучесници во војната, со што двајцата другари (Џорџ Мекеј и Дин Чампан) буквално се борат со времето обидувајќи се да стасаат до целта. Преку актерската игра се доловени емоционалната растроеност и стравот на ликовите, кои се наоѓаат…

Тимот од Сјама-Матон успева во хет-трик на сценарио, режија и кинематографија кои се совршено синхронизирани во заедничка игра со динамичен и интензивен климакс.

Кон „Портрет на дамата во огнот“, сценарио и режија на Селин Сјама, кинематографија на Клер Матон Веќе е 2020, но борбата за женски приказни раскажани од жени продолжува. Успехот на „Тие се бомби“ кој брои целосно машки тим ни го покажува токму тоа - сѐ уште е тешко да се излезе од таа „кутија“ каде доминантната перспектива е машка. Затоа „Портрет на дамата во огнот“ на француската филмаџика Селин Сјама е огромно освежување и чекор напред во борбата за видливоста на жените кои стојат и позади камерата, а не само пред неа. Значењето кое го има ова 122 минутно остварување е уште поголемо кога ќе се земе предвид целокупниот квалитет на продукцијата. Некои луѓе можеби ќе ја споредат тематиката со уште еден француски филм, „Сина е најтоплата боја“ од 2013 година, но каде што тој филм на моменти се „дави“ во сексуализација, нијансите и нежноста во „Портрет на дамата во огнот“ го прават еден од најважните феминистички остварувања во 21 век. Мариане (Ноеми Мерлант) е независна, немажена сликарка во Франција при крајот на 18-тиот век.Нејзиниот животен стил е привилегија во тоа време поради наследството на нејзиниот татко. Нејзиниот живот сепак е далеку од лесна бајка па се нафаќа да наслика портрет на млада жена (Адел Ханел) на живописен, но речиси пуст остров. Настаните кои следуваат се проследени со наплив на чувства, толку суптилно и паметно осмислени што ја оправдуваат секоја минута потрошена за развој на карактерите. Генијот на Сјама доаѓа во израз преку еволуцијата на двете хероини кои полека „процветуваат“ пред очите на гледачите и се развиваат во жените кои што треба да бидат.  „Кога ме праша дали сум била заљубена, можев да одговорам позитивно. А тоа е сега.“ вели Мариане, проследена преку ладните бои на леќата на Клер Матон. Тимот од Сјама-Матон успева во хет-трик на сценарио, режија и кинематографија кои се совршено синхронизирани во заедничка игра со динамичен и интензивен климакс. Камерата суптилно и внимателно ги следи контурите…

"Филмот е ехо на класичната анимација од деведесеттите години на Дизни, како и дело кое се цементира оваа година како празничен класик. Номиниран за Оскар за најдобар анимиран филм. "

режиja: Серхио Паблос; сценарио: Серхио Паблос, Зек Луис, Џим Махони; улоги: Џејсон Шварцман, Џ. К. Симонс, Рашида Џоунс Од многуте приказни за Нова Година и празничната зимска сезона, најмногу отстапува онаа за Дедо Мраз. Во 2019 ја видовме т. н.  приказна за потеклото (origin story) на еден стриповски негативец - Џокер, но Серхио Паблос реши да направи исто таква приказна за Дедо Мраз која помалку беше  експонирана поради тоа што е во форма на анимиран филм. Во една крајно човечка, емотивна и поучна сказна во филмот ,,Клаус” Паблос го лоцира почетокот на мисијата на Дедо Мраз да го направи секое дете среќно за празниците од најнесреќниот град на светот - Смиренсбург. Филмот е ехо на класичната анимација од деведесеттите години на Дизни, како и дело кое се цементира оваа година како празничен класик. Номиниран за Оскар за најдобар анимиран филм.   ,,Клаус” го следи дејството на спријателувањето на еден повлечен и изолиран изработувач на играчки и еден разгален младич во улога на поштар. Поаѓајќи од два многу специфични лика Паблос ја гради мистиката околу гратчето кое е опкружено со омраза и несреќа на своите жители кои задоволството го црпат од мизеријата на другиот. Во една таква дехуманизирана средина каде што Смиренсбург е центарот на битката на два завојувани семејни кланови светлината ја носи еден многу неочекуван гостин, кој работејќи за себични причини несвесно ќе придонесе до радикалната промена што ќе го промени градот засекогаш. Џеспер Јохансон е синот на директорот на светската пошта, кој е најнеуспешниот поштар во историјата, за казна, татко му  го праќа во најизолираното место на светот, Смиренсбург за да му одржи животна лекција. Џеспер доживува една огромна трансформација во својот лик така што од првата до последната минута тој полека се менува во својата комплетна спротивност. ,,Клаус” е приказна на промени, како што ликовите растат и се развиваат така ја менуваат и заедницата, пошироко и градот, и најшироко и светот. Џаспер станува емпатичен и свесен за влијанието…

"Она што е интересно за ,,Нож во грб” е дека е филм за кој има увереност дека гледачот некаде, некогаш го гледал, но моментот кога тој ќе стане премногу предвдлив, ги превртува нашите очекувања со една нова свежа перспектива на архетипите на крими и ,,whodunit” жанрот".

Режиja и сценарио: Рајан Џонсон Улоги: Даниел Крег, Кристофер Пламер, Ана де Армас Директор на фотографија: Стив Једлин Жанрот што  последниве неколку децении паѓа во сенка на својата златна ера од 30 до 50 години на Холивуд е крими трилерот или филм ноарот (црн филм). Многу од филмовите пo оваа хиперпродукција на жанрот сепак повторно си завземаат достојно место под термиот ,,нео ноар”(нов црн филм) како што се ,,Доверливо од ЛА” или ,,Кинески кварт” кои многу критичари ги сметаат за најдобри во својата година, па дури и деценија. Каде исчезна од Холивуд таа магија на продукција на добри крими-приказни и сценарија кои изобилуваа со Хичкоковата напнатост и заплетеност на романите на Агата Кристи? Самата Кристи исто твори во тој период и е основа за многу филмови од денес заборавениот жанр кој таа го донесува до совршенство, а тоа е своевидната ,,whodunit” мистерија или ,,кој е убиецот” доведена до маестрален расплет во ,,Убиство во Ориент Експрес” и ,,Десет мали црнци”. ,,Нож во грб” не се води на носталгичноста или пастишот на овој жанр, туку напротив дава една свежа интерпретација, зачинета со пристојна доза црн хумор каде филмот не се обидува да поентира на евтина деконструкција на жанрот преку хумор, туку себеси се третира сериозно и самиот жанр почнува дури и да го надополнува и реобмислува. Она што е интересно за ,,Нож во грб” е дека е филм за кој има увереност дека гледачот некаде, некогаш го гледал, но моментот кога тој ќе стане премногу предвдлив, ги превртува нашите очекувања со една нова свежа перспектива на архетипите на крими и ,,whodunit” жанрот. Тој започнува класично, со класичен заплет, убиството на богат писател на крими романи, кој зад себе има огромно наследство, со што мотивот некој од семејството да го убие станува очигледен од самиот почеток. Наследниците како осомничени се плејада чудни и магливи ликови кои сите имаат барем една причина да го сторат убиството. Сепак првиот момент на расштимување на жанрот се…

„Гледајќи на овој филм како седма по ред адаптација на книгата на Алкот, Гервиг уште еднаш успеа да изрежира една драма која го прикажува периодот по големиот американски внатрешен судир.“

Кон филмот „Малите жени“ во режија и по сценарио на Грета Гервиг, по истоимената книга на Лујза Меј Алкот, музика на Александар Десплат, главни улоги на С. Ронан, Е. Вотсон, Ф. Пуг, Е. Сканлен, Т. Халамет, Л. Дерн, Л. Гарел... Американската драма „Малите жени“ е базирана на истоимената книга која го опишува животот на четирите сестри, Џо, Мег, Бет и Ејми по Граѓанската војна во Америка. Гледајќи на овој филм како седма по ред адаптација на книгата на Алкот, Гервиг уште еднаш успеа да изрежира една драма која го прикажува периодот по големиот американски внатрешен судир.  Режисерката на филмот направила добра рамнотежа со доделувањето на улогите во филмот: низата на млади и сакани-од-сите актери Серси Ронан, Ема Вотсон и Тимоти Халамеј наспроти искусната Мерил Стрип дава динамичност, па и некаква сплотеност меѓу нив. Соработката на режисерката Гервиг и актерката Ронан, која веќе е на добар почеток (уште од оскаровски номинираниот „Бубамара“ понатаму веројатно ќе прерасне во голема цврста двојка во филмскиот свет). Средината на 19 век во Америка е период кој има свои конкретни обележја, меѓукои поделбата на класи, расната дискриминација и проблемот со ропството. Кинематографијата и сценографијата се очекувани за филмот, тој не изобилува со нагли промени во кадрите кои пак се далеку од новост и креативност. На квалитетот и адекватноста на костимите му се даде простор со добиениот Оскар за најдобар дизајн на костими.  Јасно е дека мајката на четирите сестри треба да има улога на решавач на проблемите и дисбалансот кои искрснуваат помеѓу мислите и постапките на нејзините ќерки. Но таа и не е толку строг лик, бидејќи наметнувањето на тетка Марч е многу поистакнато, како и отсуството на таткото во кревкиот период на воспитување на ќерките. Бунтовноста на Џо, за режисерката Гервиг, е одличен начин како да се продре до една многу актуелна и современа тема, а тоа е родовата борба. Нејзиниот црвст карактер, понекогаш ја одзема нагласената тема на соединето сестринство во филмот, што и…

...„реалистичноста на филмот е во неочекувано добар баланс со претенциозната апстрактност во епски размери.“

Оцена: 4/5 „Светилникот“ е еден од оние филмови кои жанровски тешко се класифицираат. Некаде помеѓу хумористична хорор фантазија и психолошки трилер на тема халуцинации и делузии, вториот долгометражен филм на Роберт Егерс (кој се прослави со „Вештерката“) се карактеризира со технички беспрекорно изведена атмосфера и помпезни амбиции за создавање на едно митско дело. Егерс како да сакал да направи школски пример за максимално искористување на парадигмата на изолирани карактери кои не можат да ја напуштат локацијата на која се наоѓаат,…

...„говори за својата големина и внатрешно - преку пораката која ни ја испраќа и надворешно - преку успехот кој го остварува.“

режиja: Тамара Котевска и Љубомир Стефановдиректор на фотографија: Самир Љума и Фејми Даутмонтажа: Атанас Георгиев Филмот е моќна алатка. Во 2020 година ова важи повеќе од кога било, затоа што претходната година докажа колку филмското дело може да има влијание врз општеството и поединецот. Изминатиов период се воочи дека филм од скромната македонска кинематографска продукција се лансираше да биде набљудуван низ светските кулоари. Во последниве пет години се забележува исклучително подобрување на квалитетот во македонската кинематографија, така што успесите на…

„Скалилата во филмот се основното изразно средство на Џун-Хо кој често користи и музика за да долови одредени комични ефекти од плановите и триковите кои Ким ги користат за да ги надмудрат Парк.“

Режиja: Бонг Џoн-ХоСценарио: Бонг Џoн-Хо, Хан Џин-ВонУлоги: Сонг Канг-Хо, Ли Сун-Кјун, Чо Јео-ЈеонгДиректор на фотографија: Хонг Кјун-Пјо На секоја листа на најдобри филмови за изминатата година се забележува едно многу едноставно и впечатливо име - ,,Паразит”!  Тој во себе ја има познатата источна естетика, а тоа е естетиката на насилството помешана со еден многу свеж и допадлив хумор кој наликува на шпанските филмски комедии од 20 век. ,,Паразит” деконструира една многу позната филмска тема, која својот врв го доживува во…

„Накитена со 6 номинации за Оскар, не е оптимистичко предвидување дека оваа 137 минутна продукција на „Нетфликс“ ќе биде зборувана и препорачувана со години нанапред поради интелегентното, остроумно и срцекршачко сценарио и „мастеркласот“ на глума од Адам Драјвер и Скарлет Јохансон.“

Кон „Брачна Приказна“ во режија и сценарио на Ноа Бомбех, кинематографија на Роби Рајан „Брачна Приказна“ е совршено мал, интимен, интензивен филм кој го заслужува секое признание кое може да биде дадено за целосната продукција и екипа. Ова е несомнено храбар исказ во било која смисла, не само како почеток на рецензија излезена од умот на еден човек. Сепак, Ноа Бомбех како да навлегол во архивите на сопствената свесност, чувства и животни искуства за да создаде скапоцен дијамант како круна…

....„магична трагедија која вреди да биде последна во низата на еден значаен мајстор.“

Оцена: 5/5 Британскиот филозоф Бертранд Расел за една од опасностите која треба да се заштити во староста: „Непотребна апсорпција во минатото. Не треба да се живее во спомени, во жалење за старите добри денови или во тага за пријателите што се мртви“. Тематската формула која го движи „Ирецот“, новиот филм на Мартин Скорсезе, црпи инспирација од оваа филозофска мисла. Оттаму, не е тешко да се забележи потребата на Скорсезе, Роберт ДеНиро, Џо Пеши и Ал Пачино, во нивните доцни 70-ти…